Mania

Mania

Γιατί η αγάπη σας είναι συναισθηματικό roller coaster μεταξύ ευδαιμονίας και απελπισίας;

Mania

Η Mania είναι αγάπη στο όριο. Όταν ο/η σύντροφος είναι κοντά και γράφει πρώτος/η, νιώθετε στην κορυφή του κόσμου· μια ώρα σιωπής αργότερα έχετε ήδη επινοήσει δέκα λόγους που σταμάτησε να σας αγαπά. Η Mania ζει έντονα αλλά αγχωμένα: ζήλεια, ανάγκη συνεχούς επιβεβαίωσης, φόβος απώλειας του/της συντρόφου και ταυτόχρονα φόβος να απορροφηθείτε. Στην ώριμη μορφή της είναι βαθιά, αφοσιωμένη αγάπη. Στην ανώριμη, ένα συναισθηματικό roller coaster που εξαντλεί και τους δύο.

Βασικά χαρακτηριστικά

Η αγάπη βιώνεται στη μέγιστη ένταση: ευδαιμονία και απελπισία εναλλάσσονται γρήγορα.
Υψηλή ανάγκη επιβεβαίωσης: απαντήσεις, προσοχή, λόγια από τον/τη σύντροφο.
Έντονη ζήλεια και άγχος: ακόμη και μια καθυστερημένη απάντηση πυροδοτεί τα χειρότερα σενάρια.
Βαθιά αφοσίωση: ο/η σύντροφος γίνεται το κέντρο του κόσμου και δίνετε πολλά για εκείνον/η.

Πώς λειτουργεί

Η Mania λειτουργεί με την αρχή των συναισθηματικών διακυμάνσεων. Ο J. Lee την περιέγραψε ως μείγμα Έρωτα (πάθος) και Ludus (παιχνίδι): το άτομο χρειάζεται και ένταση συναισθήματος και διαρκή απόδειξη ότι αγαπιέται. Έτσι η Mania ταυτόχρονα διψά για συγχώνευση με τον/τη σύντροφο και τη φοβάται. Κάθε απόσταση φαίνεται απειλή, ενώ η εγγύτητα είναι υπόσχεση δύσκολο να εμπιστευτεί. Στην ώριμη μορφή της η Mania μαθαίνει να στηρίζεται στην εμπιστοσύνη και την εσωτερική σταθερότητα και η έντασή της μετατρέπεται σε παθιασμένη αφοσίωση. Στην ανώριμη μορφή της γίνεται διαρκές υπόβαθρο άγχους, ελέγχου και σκηνών όπου ο/η σύντροφος ποτέ δεν είναι αρκετός και ο άλλος μένει χωρίς αέρα.

Hendrick & Hendrick (1986) έδειξαν ότι η Mania σχετίζεται έντονα με την ανήσυχη προσκόλληση και συνοδεύεται συχνά από χαμηλή αυτοεκτίμηση και φόβο απόρριψης.
Αν είστε Mania, χτίστε μια πρακτική παύσης: πριν γράψετε στον/στη σύντροφο για δέκατη φορά ή ξεκινήσετε σκηνή, δώστε στον εαυτό σας 20 λεπτά να ηρεμήσει και να ελέγξει τις σκέψεις. Μειώνει τις διακυμάνσεις.

Η ψυχολογία πίσω από αυτό

Η Mania συνδέεται κυρίως με την ανήσυχη προσκόλληση, με την εμπειρία απρόβλεπτης αγάπης στην παιδική ηλικία (όταν η φροντίδα ήταν άλλοτε ζεστή και άλλοτε ψυχρή) και με τον φόβο εγκατάλειψης. Σε νευροχημικό επίπεδο είναι μείγμα ντοπαμίνης (πάθος) και κορτιζόλης (άγχος): το νευρικό σύστημα συνηθίζει στις μεγάλες διακυμάνσεις και αρχίζει να αντιλαμβάνεται την ηρεμία ως κίνδυνο. Έτσι η Mania συχνά δημιουργεί ασυνείδητα δράμα για να επαναφέρει την οικεία ένταση. Η ώριμη δουλειά με το στυλ σημαίνει θεραπεία προσανατολισμένη στην προσκόλληση, χτίσιμο εσωτερικής στήριξης και διάκριση μεταξύ αγάπης και άγχους.

Υποτύποι του στυλ

Ανήσυχη Mania

Η αγάπη συνοδεύεται από διαρκές υπόβαθρο άγχους. Ο βαθύτερος φόβος είναι η εγκατάλειψη. Κάθε απόσταση του/της συντρόφου πυροδοτεί καταρράκτη ανήσυχων σκέψεων και ελέγχων.

Ζηλιάρα Mania

Η αγάπη εκφράζεται μέσα από έλεγχο και παρακολούθηση. Ο/Η σύντροφος πρέπει να είναι πάντα ορατός/ή, και κάθε επαφή με άλλους νιώθεται απειλητική.

Συγχωνευτική Mania

Αγάπη ως ολική διάλυση στον/στη σύντροφο. Προσωπικά ενδιαφέροντα, φίλοι και στόχοι ξεθωριάζουν. Το κύριο είναι να είστε ένα με τον/τη σύντροφο.

Η δύναμη της έντασης

70%

των ατόμων με κυρίαρχη Mania έχουν ανήσυχο στυλ προσκόλλησης

+45%

υψηλότερη συναισθηματική ένταση σε ζευγάρια Mania σε σχέση με άλλα

−50%

μείωση άγχους μετά από 6 μήνες θεραπείας προσκόλλησης σε πελάτες Mania

Μια ιστορία από την πράξη

Η Άννα και ο Δημήτρης ήταν μαζί έξι μήνες. Η Άννα έστελνε στον Δημήτρη δεκάδες μηνύματα τη μέρα και αγχωνόταν αν δεν απαντούσε αμέσως. Μετά από κάθε καβγά ήταν σίγουρη ότι θα την αφήσει και ζητούσε συγγνώμη ακόμη και όταν δεν έφταιγε. Ο Δημήτρης αγαπούσε την Άννα αλλά εξαντλούνταν από τις διακυμάνσεις: η χαρά μεταβαλλόταν σε άγχος κάθε λίγες ώρες. Η αλλαγή ήρθε όταν η Άννα ξεκίνησε ψυχοθεραπεία. Έπειτα από έναν χρόνο δουλειάς πάνω στην ανήσυχη προσκόλληση, η αγάπη της έγινε πιο ήρεμη και ο Δημήτρης ένιωσε για πρώτη φορά πως ήταν δίπλα της όχι ως διασώστης αλλά ως σύντροφος.

«Το να αγαπάς είναι να βλέπεις ένα θαύμα που οι άλλοι δεν βλέπουν.»
François Mauriac

Άλλα στυλ αγάπης

PrismaTest

Το άρθρο αυτό βασίζεται στη θεωρία στυλ αγάπης του John Alan Lee (1973) και στην Love Attitudes Scale (Hendrick & Hendrick, 1986/1998). Το περιεχόμενο επιμελείται η ομάδα της PrismaTest με αναφορά στην αρχική έρευνα και τις σύγχρονες διαπολιτισμικές μελέτες.