Chủ nghĩa Kant
8 dấu hiệu cho thấy bạn đối xử với người khác theo tinh thần Kant
8 dấu hiệu cho thấy bạn đối xử với người khác theo tinh thần Kant
Người có tinh thần Kant không phải lúc nào cũng lộ ra qua những lời lớn về đạo đức. Thường hơn, họ lộ ra qua cách cư xử khi có thể thắng bằng cái giá của người khác mà không ai biết. Trang này giúp phân biệt nguyên tắc lành mạnh với sự cứng nhắc lạnh lùng, nỗi sợ sai và nhu cầu luôn đúng.
Tự kiểm tra
- Bạn cố không hứa điều mình chưa sẵn sàng làm.
- Bạn khó chịu khi phải thuyết phục ai đó bằng cách giấu thông tin quan trọng.
- Bạn tôn trọng lời từ chối, ngay cả khi nó phá vỡ kế hoạch của bạn.
- Bạn hiếm khi dùng điểm yếu của người khác làm vũ khí trong tranh cãi.
- Bạn chọn sự khó xử trung thực hơn một thao túng đẹp đẽ.
- Bạn kiểm tra quyết định bằng câu hỏi: tôi có thể giải thích công khai không?
- Bạn coi trọng việc người khác đồng ý tự do, không phải vì bị ép.
Chủ nghĩa Kant lành mạnh bảo vệ phẩm giá con người. Sự quá mức bắt đầu khi nguyên tắc biến thành phán xét lạnh lùng: người ta không còn nhìn hoàn cảnh, không tha thứ sai lầm và đòi sự trung thực hoàn hảo từ mọi người, kể cả người đang sợ hãi hoặc đau đớn.
Hiểu lầm và thực tế
Người Kant luôn giảng đạo.
Thường họ chỉ không muốn dùng người khác. Họ không cần bài giảng để chọn bước đi trung thực.
Nguyên tắc cản trở kinh doanh.
Trong quan hệ dài hạn, nguyên tắc giảm xung đột ngầm, rủi ro pháp lý và mất niềm tin.
Chủ nghĩa Kant làm con người ngây thơ.
Ngây thơ là tin lời nói mà không kiểm tra. Chủ nghĩa Kant kiểm tra hành động của mình và tôn trọng tự do của người khác.
Quy tắc quan trọng hơn con người.
Chính con người mới ở trung tâm. Quy tắc dùng để bảo vệ phẩm giá, không phải để trừng phạt người sống.
Người như vậy không thể linh hoạt.
Có thể linh hoạt trong phương pháp. Điều không thể chấp nhận là biến con người thành phương tiện rồi biện minh bằng lợi ích.
Dấu hiệu ít rõ hơn của chủ nghĩa Kant
Bạn quay lại cuộc trò chuyện nếu nhận ra người kia đã đồng ý khi chưa có đủ thông tin.
Bạn không thích kỹ thuật bán hàng chơi trên nỗi sợ, xấu hổ hoặc sự gấp gáp.
Bạn biết nói không mà không làm nhục hoặc hạ thấp người khác.
Bạn nhận ra khi một nhóm cười ai đó như thể họ là đồ vật.
Bạn thích thỏa thuận minh bạch, dù mất nhiều thời gian hơn.
Điều gì có thể làm yếu nét này
Chủ nghĩa Kant thường yếu đi sau trải nghiệm trong đó sự trung thực bị phạt còn thao túng được thưởng. Người ta có thể nghĩ: nếu có nguyên tắc là nguy hiểm, tốt hơn nên chơi như mọi người. Đôi khi xuất hiện thái cực ngược lại: sau phản bội, một áo giáp đạo đức cứng hình thành, và mọi lỗi của người khác đều giống mối đe dọa. Phục hồi bắt đầu từ phân biệt: bảo vệ phẩm giá con người không có nghĩa là chịu đựng khai thác, và cũng không có nghĩa là trừng phạt tất cả vì sự lừa dối của một người.
Nếu chủ đề trung thực, tội lỗi hoặc phản bội gây lo âu mạnh, kiểm tra ám ảnh hoặc không thể tin tưởng, nên trao đổi với chuyên gia.
Tự kiểm tra ngắn
1. Bạn có thể có lợi nếu im lặng về một chi tiết quan trọng. Điều nào gần bạn hơn?
A.Nếu về hình thức hợp pháp thì ổn.B.Tôi sẽ giải thích chi tiết để người đó chọn có ý thức.2. Một người nói không, dù bạn rất cần sự đồng ý của họ. Điều nào gần hơn?
A.Tôi sẽ thử gây áp lực bằng tội lỗi hoặc sự gấp gáp.B.Tôi sẽ chấp nhận lời từ chối và tìm đường khác.3. Nhóm cười lỗi của một thành viên yếu thế hơn. Điều nào gần hơn?
A.Tôi im lặng để không làm hỏng không khí.B.Tôi dừng việc hạ thấp hoặc chuyển cuộc nói chuyện theo hướng tôn trọng.
Nếu bạn thường chọn B, bạn có thái độ Kant rõ rệt: bạn nhìn con người như chủ thể, không phải phương tiện tiện lợi. Chỉ cần chú ý để nguyên tắc không biến thành sự cứng nhắc lạnh lùng.
Câu trả lời pha trộn là bình thường. Chủ nghĩa Kant không đòi hoàn hảo: nó lớn lên qua những lựa chọn trung thực nhỏ, nhất là khi lợi ích thúc bạn đi đường tắt.